| SERIES: “TA THẤY SAO KHI NÓI ĐẾN CẢM XÚC?”
Gợi mở một chút về lý do Ann Therapy có series này, bởi mỗi ngày chúng mình được gặp và làm việc với cảm xúc, cảm giác cùng nhận thức của thân chủ. Có thể nói, để hiểu được ba người bạn này sẽ là một quá trình gặp không ít khó khăn nhưng chúng mình sẽ cùng nhau tháo nút thắt từ từ bạn nhé. Thông qua chuỗi bài “ Ta thấy sao khi nói về cảm xúc?” hãy cùng chúng mình tìm hiểu về người bạn bất thường và hay thay đổi nhất trong bộ ba này nhé!
Tiếp nối với hai bài đọc trước trong series “Ta thấy sao khi nói đến cảm xúc”, đây có lẽ là bài đọc với nhiều cảm xúc quen thuộc nhất mà bạn sẽ gặp trong tiến trình tham vấn.
| BÀI THỨ BA: NHỮNG CẢM XÚC THƯỜNG GẶP KHI MỚI ĐI THAM VẤN
Về cơ bản, tham vấn/trị liệu là một trải nghiệm cảm xúc có thể giúp khắc phục những tổn thương cụ thể và những cảm giác khó khăn mà bản thân bạn có xu hướng tránh né. Khi bắt đầu tham vấn với một nhà trị liệu mới, đặc biệt là người mới tham gia trị liệu, bạn có thể thấy mình trải qua nhiều cung bậc cảm xúc – một số cảm xúc mang đến sự dễ chịu và khích lệ, một số khác lại đau đớn hoặc khó khăn hơn.
Tham vấn/trị liệu tâm lý là không gian để thân chủ được học cách trải nghiệm cảm xúc mới và các nhà tham vấn/trị liệu luôn hoan nghênh cũng như đánh giá cao những cảm xúc của thân chủ trong phiên.
- Căng thẳng, lo lắng
Cảm xúc này sẽ được đề cập đến đầu tiên bởi đây là phản ứng phổ biến nhất của thân chủ trong quá trình bắt đầu những phiên tham vấn. Thực tế cho thấy, nhiều thân chủ chưa từng tham gia tham vấn/trị liệu và chưa nắm rõ tinh thần về những gì có thể mong đợi từ quá trình này, sự mong đợi ấy có thể là nguyên nhân gây ra lo lắng trong những phiên làm việc cùng chuyên gia.
Nhiều người nhận thấy rằng sự lo lắng này sẽ tan biến hoặc ít nhất là giảm cường độ trong vòng một vài buổi, khi bạn bắt đầu hiểu rõ hơn về nhà trị liệu của mình và nhận ra ra rằng trên thực tế, họ – chuyên gia tâm lý ở đây để giúp bạn – một cách thiện chí và chuyên nghiệp. Bạn hãy nhớ, trị liệu tốt nhất là trong một không gian không phán xét, ấm áp và thân thiện. Khi đã làm quen, điều đó sẽ giúp bạn xoa dịu những lo lắng của mình một cách lâu dài. Điều này không có nghĩa là bạn sẽ không cảm thấy lo lắng còn sót lại, đặc biệt nếu bạn thường xuyên cảm thấy lo lắng trong cuộc sống hàng ngày. Nhưng nó sẽ trở nên dễ chịu hơn và những cảm giác khác như niềm vui và thành tựu sẽ giúp bạn cân bằng nó.
- Những nỗi buồn
Không có gì lạ khi cảm xúc buồn bã xuất hiện trong những phiên gặp của thân chủ và nhà tham vấn. Những cảm xúc ấy có thể coi là động lực chính giúp bạn và thân chủ “tìm kiếm” liệu pháp phù hợp cũng như giúp việc kết nối, đào sâu vấn đề của bạn trong các phiên gặp được hiệu quả hơn. Trải qua nỗi buồn là một phần quan trọng trong quá trình chữa lành tổn thương, vì vậy đừng nản lòng nếu bạn nhận được cảm xúc như vậy theo nhiều cấp độ nhé!
Có một lưu ý nhỏ: Nỗi buồn ban đầu có thể chỉ đơn giản là một dấu hiệu cho thấy bạn đang kết nối với một nỗi buồn mãnh liệt hơn đã ở bên bạn suốt thời gian dài. Và nếu nỗi buồn đó trở nên lớn đến mức thân chủ có ý định làm hại bản thân, khi ấy thân thủ nên cho nhà tham vấn của mình biết ngay lập tức để có thể cùng bạn tìm có hướng giải quyết và giữ an toàn nhé!
- Ngạc nhiên hoặc thậm chí có thể thất vọng
Trước khi bắt đầu quá trình, một số thân chủ sẽ có những mức độ kỳ vọng nhất định, trong việc tham vấn/trị liệu hay mong đợi chuyên gia có thể thay đổi vấn đề mà họ gặp phải một cách nhanh chóng. Thời gian đầu, thân chủ có thể sẽ cảm thấy nhẹ lòng ngay lập tức, nhưng quá trình thực sự có thể mất một khoảng thời gian khá dài để làm chủ, điều hướng bản thân dưới sự hướng dẫn của nhà tham vấn. Đối với một số trường hợp, đây là thực tế sẽ khiến thân chủ có cảm xúc ngạc nhiên hay đôi khi là thất vọng, nhưng có lẽ sẽ là một điều hợp lý khi nhà tham vấn giúp bạn có những hướng đi rõ ràng nhất trong quá trình của mình.
- Phòng vệ, nghi ngờ
“Tại sao nhà tham vấn lại hỏi tôi những câu hỏi này?”
“Tại sao nhà tham vấn không cho tôi thêm lời khuyên hoặc cho tôi biết cần làm gì?”
“Điều này có thực sự đang giúp ích không?”
Không dễ để ngay lập tức mở lòng và tin tưởng một người lạ, dù cho bạn đang bước vào một tiến trình trị liệu tâm lý, và bạn biết rõ rằng mình đang làm việc cùng một chuyên gia. Không có gì lạ khi bạn có cảm xúc như vậy, đôi khi có thể mất vài tuần đầu trước khi bạn dần bắt nhịp được. Trong quá trình, thân chủ đôi khi sẽ trở nên phòng thủ hoặc nghi ngờ về cách tiếp cận của nhà tham vấn/trị liệu hay đặt những câu hỏi “liệu có nên tin tưởng không?” Đây là trạng thái cảm xúc hoàn toàn bình thường và chúng mình nghĩ thân chủ có thể điều chỉnh nếu chúng kéo dài quá lâu bằng cách chia sẻ thẳng thắn với nhà tham vấn của mình. Việc nhận được câu trả lời có thể giúp bạn hiểu rõ hơn lý do tại sao nhà tham vấn/trị liệu của bạn lại làm, hỏi những câu hỏi như vậy, từ đó gỡ bỏ tâm lý phòng vệ trong cảm xúc và suy nghĩ của bạn.
Trong trường hợp bạn đã cố gắng thử để có sự kết nối với nhà tham vấn nhưng không có kết quả, lúc đó bạn có thể lựa chọn gặp nhà tham vấn khác để giúp tiến trình của mình đạt hiệu quả tốt hơn.