“Người lớn cũng biết đau. Người lớn cũng chỉ đang chịu đựng, mải mê làm việc của một người trưởng thành mà thôi. Họ cũng chỉ là đang gồng mình để không bị phát hiện ra sự yếu đuối.” — Reply 1988
Đã bao nhiêu lần bạn tự nhủ mình cần hiểu chuyện hơn, cần kìm lại những xáo động bên trong để làm tròn vai một người trưởng thành điềm tĩnh? Chúng ta đôi khi lầm tưởng rằng không còn khóc nhiều, ít thể hiện sự tổn thương hay biết cách che giấu nỗi đau đồng nghĩa với việc mình đã trưởng thành.
Nhưng trưởng thành có lẽ không chỉ được đo bằng số tuổi hay khả năng giữ mọi thứ trong lòng. Một phần của sự trưởng thành nằm ở cách ta nhận biết, hiểu và chăm sóc những gì đang diễn ra bên trong mình.
Trưởng thành là biết “phản hồi” thay vì chỉ “phản ứng”
Có người cho rằng trưởng thành đồng nghĩa với việc phải trở nên cứng rắn và không để lộ sự yếu mềm. Tuy nhiên, khả năng nhận diện và chấp nhận cảm xúc của mình cũng là một phần quan trọng của sự trưởng thành về mặt cảm xúc.
Một người trưởng thành vẫn có thể buồn, tức giận, thất vọng hay tổn thương. Điều khác biệt nằm ở chỗ họ dần học được cách không để cảm xúc quyết định hoàn toàn cách mình hành động. Thay vì phản ứng ngay lập tức khi bị kích hoạt, ta có thể tạo cho mình một khoảng dừng để nhận biết điều gì đang xảy ra và lựa chọn cách đáp lại phù hợp hơn.
Điều này không có nghĩa là lúc nào chúng ta cũng phải bình tĩnh hay kiểm soát tốt cảm xúc. Đó là một khả năng cần được học và rèn luyện theo thời gian.
Khi ta biết bao dung hơn với chính mình
Sự trưởng thành không có một lộ trình cố định. Xã hội có thể xem một người là trưởng thành dựa trên tuổi tác, công việc hay những trách nhiệm họ đang đảm nhận, nhưng đời sống cảm xúc lại không phát triển theo một mốc thời gian cụ thể như vậy.
Bước qua tuổi 25, 30 hay 40 không đồng nghĩa với việc ta sẽ luôn biết cách đối diện với tổn thương một cách bình thản. Những trải nghiệm trong quá khứ, các mối quan hệ và cách chúng ta từng học để bảo vệ bản thân đều có thể ảnh hưởng đến cách ta phản ứng trong hiện tại.
Trưởng thành về cảm xúc cũng có thể là lúc ta bắt đầu nhìn lại những tổn thương cũ với nhiều sự tò mò và cảm thông hơn, thay vì vội vàng phán xét bản thân vì những phản ứng mà mình chưa hiểu rõ.
Có những ngày, dù đã trải qua nhiều điều, ta vẫn cảm thấy nhỏ bé, bối rối trước một cơn giận bất chợt hay một nỗi buồn khó gọi tên. Điều đó không có nghĩa là ta đang “thụt lùi” hay chưa đủ trưởng thành. Đôi khi, đó đơn giản là dấu hiệu cho thấy có một phần trải nghiệm bên trong đang cần được chú ý.
Nuôi dưỡng sự trưởng thành về mặt cảm xúc
Sự trưởng thành về mặt cảm xúc là một quá trình cần thời gian và sự kiên nhẫn. Ta có thể bắt đầu bằng việc nhận ra đâu là cảm xúc của mình, đâu là điều mình có thể lựa chọn và đâu là những yếu tố nằm ngoài khả năng kiểm soát.
Chịu trách nhiệm cho cách mình phản ứng không đồng nghĩa với việc phủ nhận ảnh hưởng của hoàn cảnh hay hành vi của người khác. Thay vào đó, đó là khả năng nhận biết: dù không thể kiểm soát mọi điều xảy đến, ta vẫn có thể dần học cách lựa chọn cách mình đối diện với chúng.
Trưởng thành, suy cho cùng, không phải là đạt đến một trạng thái mà ta không còn tổn thương, tức giận hay bối rối. Đó có thể là quá trình hiểu mình rõ hơn, nhận ra những khuôn mẫu quen thuộc và có thêm lựa chọn trong cách ta chăm sóc bản thân cũng như kết nối với người khác.
Và quá trình ấy không cần phải diễn ra thật nhanh. Đôi khi, việc có thể nhìn lại chính mình với một chút kiên nhẫn và bớt phán xét đã là một bước tiến đáng kể.